„Zacznij od robienia tego, co konieczne; potem zrób to, co możliwe; nagle odkryjesz, że dokonałeś niemożliwego” - św. Franciszek z Asyżu
W sobotę 4 października w Archidiecezjalnym Wyższym Seminarium Duchownym w Białymstoku odbyła się inauguracja roku akademickiego 2025/2026. Uroczystość rozpoczęła się Eucharystią o godz. 10.00 w kaplicy seminaryjnej. Mszy Świętej przewodniczył abp Józef Guzdek, metropolita białostocki. Wokół ołtarza zgromadzili się także kapłani, którzy na co dzień dbają o formację alumnów, jak również zaproszeni goście i sami klerycy. Homilię wygłosił ks. Ireneusz Korziński, kanclerz kurii, który w swoim słowie odwołał się do przykładu dzisiejszego patrona - św. Franciszka z Asyżu, szczególnie w kontekście chrześcijańskiej nadziei, w nawiązaniu do przeżywanego obecnie Roku Jubileuszowego.
Po Mszy Świętej uroczystości kontynuowane były na auli św. Kazimierza w AWSD. Tam miała miejsce immatrykulacja dwóch najmłodszych alumnów z etapu propedeutycznego, którzy zostali włączeni w poczet studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Indeksy wręczył ks. dr hab. Rafał Bednarczyk, Dziekan Wydziału Teologicznego UKSW w Warszawie. W trakcie akademii wspomniano szczególnie zmarłych w ubiegłym roku, którzy przez wiele lat pracowali w seminarium: abpa Edwarda Ozorowskiego, ks. prof. dra hab. Józefa Zabielskiego oraz ks. dra Andrzeja Dębskiego. W trakcie akademii za pracę formacyjną i dydaktyczną podziękowano także trzem kapłanom naszej archidiecezji: ks. mgr. lic. Radosławowi Garbeckiemu, prefektowi alumnów, ks. dr. Tomaszowi Powichrowskiemu, wykładowcy liturgiki, oraz ks. dr Dariuszowi Sokołowskiemu, wykładowcy prawa kanonicznego.
Wykład inauguracyjny na temat „Sobór nicejski z perspektywy siedemnastu stuleci” wygłosił ks. dr Tadeusz Kasabuła, wykładowca historii Kościoła w naszym seminarium oraz dyrektor Archiwum i Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku.
W słowie końcowym akademii abp Józef Guzdek zwrócił uwagę na rolę, jaką w życiu chrześcijańskim, a szczególnie w przygotowaniu do kapłaństwa, powinna odgrywać determinacja.
Uroczystość zakończyła się obiadem w refektarzu alumnów.
Poniżej zamieszczamy treść sprawozdań z działalności AWSD w Białymstoku oraz Biblioteki AWSD w Białymstoku za rok akademicki 2024/2025:
Sprawozdanie z działalności AWSD w Białymstoku w roku akademickim 2024/2025:
Rok akademicki 2024/2025 był dla społeczności Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego w Białymstoku 80. rokiem działalności.
Dnia 23 września 2024 r. rozpoczęło formację w gmachu Seminarium 15 alumnów. Tego samego dnia formację na etapie propedeutycznym rozpoczęło 2 alumnów.
W sobotę 5 października 2024 r. odbyła się uroczysta inauguracja roku akademickiego 2024/2025. Mszy św. przewodniczył Abp Józef Guzdek, Metropolita Białostocki. Homilię wygłosił ks. dr Tomasz Kozłowski. Podczas sesji inauguracyjnej odbyła się immatrykulacja dwóch nowych seminarzystów. Indeksy wręczył ks. prof. dr hab. Rafał Bednarczyk, Dziekan Wydziału Teologicznego UKSW. Wykład inauguracyjny pt.: Dlaczego odchodzą? Procesy dekonwersji u młodzieży wygłosiła s. dr hab. Beata Zarzycka z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Ks. Rektor podziękował ks. dr. Jerzemu Lachowiczowi za wieloletnią pracę jako wykładowcy patrologii i teologii dogmatycznej AWSD w Białymstoku.
W minionym roku akademickim wykładowcami w AWSD były osoby duchowne i świeckie, prowadzące wykłady, konwersatoria, ćwiczenia i lektoraty. Działalność naukowa naszych pracowników, poza prowadzeniem zajęć dydaktycznych w Seminarium i na innych uczelniach (UwB, PB, Instytut Teologiczny w Białymstoku), wyraża się w udziale w sympozjach i zjazdach naukowych oraz w publikacjach. W roku sprawozdawczym ukazały się kolejne artykuły naukowe i popularno-naukowe w pracach zbiorowych oraz periodykach polsko- i obcojęzycznych.
Ks. dr hab. Andrzej Proniewski prof. UwB brał udział w międzynarodowych i krajowych naukowych konferencjach wygłaszając referaty na tematy mariologiczno-maryjne, synodu i synodalności w Kościele katolickim. Był organizatorem międzynarodowej konferencji naukowej Synodalność w Kościele. Fundamenty biblijno-historyczno-teologiczno-prawne. Opublikował książkę Kulturowo-etyczne implikacje międzynarodowego prawa wojennego (Białystok 2025).
Ks. dr Adam Szot był współredaktorem publikacji Dom Zgromadzenia Sióstr Służebnic Matki Dobrego Pasterza w Białymstoku przy ul. Elizy Orzeszkowej 5 w latach 1925-2025 (Białystok 2025), a także pozycji książkowej O tym, jak w Śliwnie i Konowałach kościoły budowano (Białystok 2025).
Ks. dr Tadeusz Krahel opublikował pozycję książkową Wydział Teologiczny Uniwersytetu Stefana Batorego 1919-1948 (Białystok 2025).
W minionym 2024 roku przypadła 40. rocznica śmierci bł. Jerzego Popiełuszki. 10 października 2024 r. w budynku AWSD w Białymstoku odbył się wykład pt. Aby zostać człowiekiem wolnym duchowo, trzeba żyć w prawdzie. Został on wygłoszony przez dr Ewę Czaczkowską, dziennikarkę i historyka, autorkę licznych publikacji poświęconych osobie bł. Jerzego.
Nasi pracownicy brali udział w Międzyseminaryjnych Sesjach Księży Profesorów: 7 listopada 2024 r. w WSD diecezji siedleckiej w Nowym Opolu, oraz w dniu 15 maja 2025 r. w WSD w Drohiczynie.
Dnia 8 grudnia 2024 r., w ramach Akademii ku czci Niepokalanej, referat na temat: Niepokalane Poczęcie NMP w myślach i rozważaniach św. Maksymiliana Marii Kolbego jako teologa, mistyka i wielkiego apostoła wygłosił o. dr Ireneusz Klimczyk OFMConv. z Instytutu Colbianum w Niepokalanowie. Dnia 11 marca 2025 r. odbyło się Akademia ku czci św. Tomasza z Akwinu. Wykład na temat Św. Tomasz z Akwinu jako teolog wygłosił prof. dr hab. Artur Andrzejuk (UKSW). W dniu 30 kwietnia 2025 AWSD świętowało jubileusz 80-lecia działalności w Białymstoku. Okolicznościowy wykład na temat Dzieje AWSD w Białymstoku 1945-2025 wygłosił ks. dr Tadeusz Kasabuła.
Wielką radością w roku sprawozdawczym była systematyczna praca chóru seminaryjnego, co dokonało się dzięki zaangażowaniu nowego dyrygenta p. mgr. Jana Krutula. Widzialnym efektem systematycznej pracy chóru seminaryjnego były m.in. koncert maryjny w dniu 8 grudnia 2024 w ramach Akademii ku czci Niepokalanej.
W roku 2024/2025 alumni uczestniczyli w seminaryjnych kołach zainteresowań i grupach formacyjnych, m.in. w Ruchu Światło-Życie, w kole teologicznym, kole liturgicznym, misyjnym, powołaniowym.
W seminaryjną formację do kapłaństwa wpisane są kolejne obrzędy, posługi i święcenia. W roku sprawozdawczym 3 alumnów roku III zostało włączonych do grona kandydatów do święceń (admissio), otrzymało strój duchowny oraz przyjęło posługę lektoratu, a 2 alumnów posługę akolitatu. Dnia 24 maja br. Abp Józef Guzdek, Metropolita Białostocki, udzielił święceń w stopniu prezbiteratu 2 diakonom. Uwieńczeniem ich formacji intelektualnej był egzamin magisterski, który odbył się w UKSW w Warszawie 21 lutego 2025 r.
W trosce o formację duchową kleryków Seminarium organizowało rekolekcje oraz comiesięczne dni skupienia. Rekolekcje na rozpoczęcie roku akademickiego przeprowadził o. prof. dr hab. Andrzej Derdziuk OFMCap z Lublina, rekolekcje wielkopostne ks. Mateusz Milczarek z Warszawy. Jeden z dni skupienia odbył się w szczególnym miejscu – Hospicjum Proroka Eliasza w Makówce. Alumni wysłuchali konferencji oraz spotkali się z podopiecznymi i pracownikami Hospicjum na wspólnej modlitwie i posiłku. Ojciec duchowny animował modlitwy, głosił alumnom konferencje, prowadził indywidualne rozmowy, przeprowadził rekolekcje przed święceniami diakonatu i prezbiteratu oraz koordynował duszpasterstwo powołaniowe.
W ramach duszpasterstwa powołaniowego w dniu 8 listopada 2024r. odbył się dzień otwarty AWSD pod hasłem Cztery drogi – jeden cel, czyli ksiądz 4D. Uczestnicy mieli okazję zwiedzić nasze seminarium i zapoznać się ze specyfiką drogi do kapłaństwa. Czterokrotnie odbyło się sobotnie spotkanie dedykowane ministrantom ze szkoły podstawowej, (tzw. zbiórki), których celem była prezentacja codzienności seminaryjnego życia. Ponadto ministranci ze szkoły średniej mieli swój dzień skupienia przygotowany przez alumnów roku V, zatytułowany: modlić się liturgią. Sześciokrotnie spotkała się grupa Podejmij Życie, tym razem poszerzona o młodzież duszpasterstwa akademickiego. Podczas comiesięcznych spotkań poznawała metody rozeznawania duchowego oraz narzędzia pomagające w dokonaniu właściwego wyboru. Poruszane tematy to: powołanie, poznanie Boga, wola Boża, rozeznawanie duchowe, poznanie siebie, podejmowanie decyzji.
W dniu 17 kwietnia 2025 r. odbyło się w AWSD tradycyjne wielkoczwartkowe spotkanie Liturgicznej Służby Ołtarza Archidiecezji Białostockiej połączone z konkursem wiedzy liturgicznej. W dniu 16 maja młodzi ludzie z różnych wspólnot naszej archidiecezji zgromadzili się na Wieczerniku modlitwy w intencji powołań oraz na konferencji dotyczącej rozeznawania powołania.
Seminarium troszczy się także o rozwój duchowy rodziców alumnów, młodzieży oraz osób należących do Grona Przyjaciół Seminarium. W dniu 8 grudnia 2024 roku odbył się dzień skupienia rodziców alumnów AWSD. Dwukrotnie odbył się dzień wspólnej modlitwy Grona Przyjaciół Seminarium Duchownego w Białymstoku: 12 października 2024 r. oraz 26 maja 2025 r.
Duże znaczenie dla rozwoju duchowego, ale także dla pozostałych wymiarów formacji, ma wspólne pielgrzymowanie. W dniach 14 czerwca br. pielgrzymowaliśmy pieszo do Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Świętej Wodzie. W dniach 20-25 czerwca wspólnota seminaryjna pielgrzymowała w ramach Roku Jubileuszowego do Rzymu.
Wspólnota AWSD w Białymstoku żyje tym, czym żyje Kościół powszechny i lokalny oraz świat. Włączyliśmy się w inicjatywy Kościoła w Polsce i w Archidiecezji, w wydarzenia religijne i religijno-patriotyczne, m.in. Archidiecezjalny Dzień Eucharystii w Sokółce, Nowennę Opieki Matki Bożej Miłosierdzia, obchody Święta Niepodległości i wiele innych.
W roku sprawozdawczym alumni odbywali praktyki katechetyczne i duszpasterskie. Alumni odwiedzali także podopiecznych i pracowników Ośrodka Arka w Supraślu. Na wakacjach klerycy posługiwali podczas rekolekcji oazowych oraz pieszych pielgrzymek do Różanegostoku, Krypna, na Jasną Górę i do Ostrej Bramy. Służyli także pomocą w parafiach.
W minionym roku akademickim społeczność AWSD w Białymstoku pożegnała osoby zasłużone dla naszej Alma Mater i dla Archidiecezji Białostockiej. W dniu 12 października 2024 r. zmarł Ks. Abp prof. dr hab. Edward Ozorowski. W dniu 6 lutego 2025 r. odszedł do Pana Ks. prof. dr hab. Józef Zabielski. W dniu 2 lipca 2025 r. zginął śmiercią tragiczną ks. dr Andrzej Dębski.
Białystok, 4 października 2025 r.
Ks. dr Marian Strankowski, rektor AWSD w Białymstoku
Sprawozdanie z działalności Biblioteki AWSD w Białymstoku w roku akademickim 2024/2025:
Biblioteka realizowała swoją misję poprzez gromadzenie, opracowanie i udostępnianie zbiorów w czytelni i na teren seminarium.
Głównym sposobem pozyskiwania gromadzonych zbiorów były dary różnych bibliotek i osób prywatnych zarówno duchownych jak też świeckich. Prowadzono także wymianę międzybiblioteczną tzw. dubletów książek, m. in. z Biblioteką WSD w Tarnowie, Biblioteką WSD Diecezji Warszawsko-Praskiej, , Centrum Dialogu – Biblioteką Diecezjalną w Toruniu, Biblioteką PWT we Wrocławiu, Biblioteką WSD we Włocławku, Biblioteką Instytutu Maryjno-Kolbiańskiego „Kolbianum” w Niepokalanowie.
Kontynuowano współpracę z narodowym centralnym katalogiem NUKAT oraz Centralnym Katalogiem Federacji Bibliotek Kościelnych „Fides”. W okresie sprawozdawczym w katalogu NUKAT utworzono 136 rekordy bibliograficzne dla wydawnictw zwartych i 69 rekordy khw. Do katalogu Fides dodano 3737 wol.
Zbiory biblioteczne udostępniano w czytelni dla wszystkich zainteresowanych naszym księgozbiorem. Z wypożyczalni korzystali wykładowcy i alumni AWSD
Na dzień 31 sierpnia 2025 r. zbiory Biblioteki AWSD w Białymstoku liczyły ok. 182694 wol/jedn., w tym: 88834 wol. druków zwartych, ok. 51750 wol. wydawnictw ciągłych, 1436 jednostek inwentarzowych starodruków, 929 wol. niepublikowanych prac dyplomowych, magisterskich i doktorskich oraz 5165 jedn. zbiorów specjalnych (płyty, dokumenty audiowizualne, kasety magnetofonowe, mapy, kalendarze, nuty) oraz 34580 jedn. dokumentów życia społecznego.
Oprac. s. Teresa Chomiczewska